Świerczowski (Świrczowski, Świrczewski, Świrszczowski) Janusz (Jan) h. Trąby (ok. 1460 — 1529), rotmistrz, hetman wojsk zaciężnych, starosta trembowelski, sądecki i lubelski, kasztelan biecki, następnie wiślicki.
Był synem Bartosza ze Świerczowa zwanego Rus, który po otrzymaniu w r. 1442 od króla Władysława III Jagiellończyka zapisu 200 grzywien i 230 zł węgierskich na wsi Krasne w ziemi chełmskiej zapewne wyprzedał swe dziedzictwo w woj. lubelskim i osiadł w Krasnem. Podobnie jak ojciec, Ś. pisał się ze Świerczowa (prawdopodobnie w woj. lubelskim), choć z pewnością nie dziedziczył tej miejscowości; zanikła ona pod koniec średniowiecza. Miał brata Bartłomieja (Bartosza, zm. przed 8 VI 1500), dworzanina króla Kazimierza Jagiellończyka i wielkiego księcia lit. Aleksandra Jagiellończyka, oraz siostrę Ewę, żonę Jana Staroskiego (Starosckiego), dziedzica części wsi Starościce w woj. lubelskim i tenutariusza Młodutyn w ziemi chełmskiej.
Ś. prawdopodobnie wcześnie rozpoczął służbę wojskową. Dn. 15 VII 1489, zapewne już jako doświadczony żołnierz, otrzymał list przypowiedni na 150-konną chorągiew; w listopadzie 1492 dostał zgodę na zaciągnięcie 212 jeźdźców. Służbę pełnił na Rusi i Podolu. Był także dworzaninem królewskim, jednak z powodu obowiązków wojskowych rzadko bywał na dworze. W marcu 1493 był podczas sejmu w Piotrkowie; w czerwcu, sierpniu i listopadzie t.r. przebywał w Poznaniu, gdzie odebrał listy przypowiednie na nowe zaciągi. Z tytułem rotmistrza występował także w lutym i kwietniu 1495. Na początku stycznia 1497 wstąpił na dwór wielkiego księcia lit. Aleksandra Jagiellończyka jako dworzanin konny z dziesięciokonnym pocztem i w 2. poł. t.r. wziął udział w pochodzie wojsk lit. na Wołyń i Podole. Gdy planowana polsko-litewska wyprawa przeciw Turcji nie doszła do skutku, poczet Ś-ego włączono do korpusu wojsk lit. marsz. hospodarskiego Stanisława Kiszki, wysłanego przez Aleksandra z pomocą królowi Janowi Olbrachtowi; pomoc litewska dotarła do obozu królewskiego już po bitwie pod Koźminem. Dn. 31 X w obozie pod Śniatyniem Ś. z bratem Bartłomiejem otrzymał od króla nadanie dóbr w województwach krakowskim, ruskim i sandomierskim, skonfiskowanych szlachcie za nieobesłanie wyprawy.
W l.n. przebywał Ś. na Litwie w otoczeniu wielkiego księcia Aleksandra, towarzysząc mu w objazdach kraju. Dn. 8 VI 1500 jego wynagrodzenie za piętnaście kwartałów dotychczasowej służby ustalono na 1500 zł. Latem i jesienią t.r. Ś. na czele 15-konnego pocztu brał udział w działaniach wojennych przeciw wojskom moskiewskim. W sierpniu 1501 wyjechał z korespondencją od Aleksandra do przebywającego w Małopolsce kard. Fryderyka Jagiellończyka, a w grudniu t.r. uczestniczył w Krakowie w uroczystościach koronacyjnych Aleksandra. Po koronacji został dworzaninem królewskim, początkowo z pocztem 15-konnym, później 12-, 10i 8-konnym. W pierwszych miesiącach r. 1502 wyruszył ze Stanisławem Hynkiem na Podole w celu obserwowania Tatarów na pograniczu, ale już w maju i czerwcu t.r. przebywał w otoczeniu Aleksandra w Małopolsce, pełniąc przez pewien czas obowiązki podkomorzego królewskiego (odnotowany z tym tytułem 24 VI 1502). Następnie wyjechał z królem na Litwę; 21 VI 1503 uzyskał nominację na urząd burgrabiego krakowskiego po Marcinie Skotnickim, urzędu jednak nie objął, gdyż informacja o śmierci poprzednika okazała się nieprawdziwa. Wraz z dworem królewskim jesienią t.r. opuścił Wilno i wyruszył do Korony; początek r. 1504 spędził w Krakowie, skąd pod koniec stycznia t.r. wyjechał z królem na sejm do Piotrkowa. Po zakończeniu obrad towarzyszył Aleksandrowi w podróży na Kujawy i Pomorze, a w lipcu wrócił do Krakowa. W lutym i marcu 1505 przebywał z królem w Brześciu Lit., a następnie na sejmie walnym w Radomiu, gdzie pełnił obowiązki marszałka nadw. w zastępstwie nieobecnego Jana Rabsztyńskiego; 13 VI t.r. był jednym z poręczycieli zaciągniętej przez króla pożyczki. Na początku r. 1506 był w Lublinie podczas kolejnego sejmu; prawdopodobnie wówczas otrzymał urząd wojskiego żydaczowskiego, który 17 III t.r. ustąpił Prokopowi z Goźdźca.
W październiku 1506 zapewne uczestniczył Ś. w uroczystościach pogrzebowych króla Aleksandra w Wilnie. Wziął udział w sejmie elekcyjnym w Piotrkowie i 8 XII t.r. podpisał akt elekcji Zygmunta Jagiellończyka na tron Polski. W pierwszych miesiącach r. 1507 służył wojskowo na Rusi, ale już w maju t.r. wstąpił z 12-konnym pocztem na dwór nowego władcy. Jesienią przebywał z królem na Litwie; Zygmunt, stosując się do woli zmarłego Aleksandra, 16 XI zezwolił mu na wykup star. trembowelskiego w ziemi halickiej. Po jego przejęciu Ś. rzadziej bywał na dworze królewskim (choć formalnie pozostawał dworzaninem), natomiast angażował się w walki z Moskwą i Tatarami, niemal nieprzerwanie pełniąc funkcję rotmistrza; z czasem zyskał sławę wybitnego dowódcy jazdy. Na początku r. 1508 pojawił się u boku króla na sejmie walnym w Krakowie. Po zakończeniu obrad wyruszył na Litwę i na czele 300-konnej chorągwi wziął udział w walkach z wojskami moskiewskimi w okolicach Smoleńska. Był zapewne jednym z dowódców całej kampanii, bowiem na jego ręce wysyłano pieniądze przeznaczone dla innych rotmistrzów. Dn. 4 VIII pod Smoleńskiem otrzymał ponadto list przypowiedni na 50 konnych obrony potocznej. Na czele wojsk kor. został wysłany 19 X pod Mozyrz w celu rozbicia sił Michała Glińskiego, który na wieść o zbliżaniu się oddziałów polskich wycofał się do Moskwy. Na początku r. 1509 był Ś. w Wilnie, a następnie wyruszył z królem na sejm do Piotrkowa (marzec—kwiecień 1509); po jego zakończeniu przebywał w Krakowie. W maju 1510 wypłacał pieniądze rotmistrzom obrony potocznej; 12 VII t.r. uczestniczył w polsko-mołdawskim zjeździe w Czerwonem, podczas którego zawarto porozumienie w sprawie uregulowania kwestii spornych na pograniczu. We wrześniu został wyznaczony na posła do Turcji, jednak wyjazd poselstwa wstrzymano i dopiero w maju 1511 Zygmunt I polecił Ś-emu (występującemu z tytułem sekretarza królewskiego) udać się do Stambułu w celu przedłużenia rozejmu z sułtanem. Ś. wyruszył w ostatnim tygodniu czerwca, ale na wiadomość o śmierci sułtana Bajezyda zatrzymał się do poł. lipca na Węgrzech; w dalszą drogę wyruszył po otrzymaniu sprostowania błędnej informacji. W Stambule uzyskał przedłużenie rozejmu na pięć lat, a w drodze powrotnej został przyjęty w Suczawie przez hospodara mołdawskiego Bogdana III, z którym omawiał sprawy tatarskie.
Prawdopodobnie pod koniec marca 1512 był już Ś. z powrotem w Krakowie i wkrótce włączył się do działań przeciw Tatarom. Uczestniczył 28 IV t.r. w zwycięskiej bitwie pod Łopusznem (pod Wiśniowcem), a po zakończeniu kampanii przebywał przez krótki czas w Krakowie, skąd w lipcu został wysłany w poselstwie od rady kor. do panów lit. z propozycją wspólnej obrony granic. Posłował z woj. sandomierskiego na sejm piotrkowski 1512 r. T.r. ostatni raz wystąpił jako dworzanin królewski (z 5-konnym pocztem), zwolniony z obowiązku stałego przebywania na dworze. Pod koniec r. 1512 lub na początku r.n., po wznowieniu wojny z Moskwą, został mianowany dowódcą polskich wojsk zaciężnych. Na początku r. 1513 był przy królu w Wielkopolsce; latem t.r. przybył ze zwerbowanymi w Koronie oddziałami zaciężnymi do obozu pod Mińskiem (lit.) i zapewne uczestniczył w tegorocznej kampanii smoleńskiej. W kwietniu 1514 dowodził 4 tys. zaciężnych kor., których liczba w następnych miesiącach wzrosła do 14 tys. jazdy i 3 tys. piechoty. W bitwie pod Orszą 8 IX t.r. dowodził polskim hufem walnym, złożonym z ok. 9 tys. jazdy zaciężnej, który przyczynił się do rozbicia moskiewskiego pułku lewej ręki, a w końcowej fazie bitwy wspólnie z oddziałami lekkozbrojnej jazdy lit. woj. kijowskiego Jerzego Radziwiłła zmusił do ucieczki pułki walny i straży tylnej; Ś. został uznany, obok hetmana lit. Konstantego Ostrogskiego, za głównego autora orszańskiego zwycięstwa.
Następnie przebywał Ś. głównie na Litwie, dowodząc wszystkimi oddziałami zaciężnymi w działaniach przeciw państwu moskiewskiemu jako «campiductor (prefectus, capitaneus) gentium conductitiarum (servilium regiorum, mercenariorum) in Lithuania militantium». Na początku r. 1515 zapewne wziął udział w sejmie krakowskim; dzień po jego zakończeniu, 6 III, otrzymał kaszt. biecką. Po powrocie na Litwę dowodził zagonami, które latem spustoszyły okolice Wielkich Łuków i Toropca oraz rozbiły zgromadzone tam oddziały moskiewskie. Pod koniec t.r. uzyskał star. grodowe sądeckie. W marcu 1517 posłował od króla na sejm mazowiecki w Warszawie, a latem t.r. przebywał przy władcy w Wilnie i Połocku. Jako dowódca nielicznych już polskich oddziałów zaciężnych (ok. 400 jazdy i 200 piechoty) uczestniczył w wyprawie na Psków i w październiku dowodził słabo przygotowanym szturmem na zamek Opoczka; jego porażka zadecydowała o niepowodzeniu całej kampanii. W r. 1518 oddział zaciężny Ś-ego wszedł w skład wojsk, zebranych przez Ostrogskiego dla udzielenia pomocy Połockowi, obleganemu przez Wasyla i Iwana Szujskich, ale ze względu na niewielką liczebność nie odegrał w tych działaniach większej roli. W r. 1519 obsadził Ś. zaciężnymi zamki w okolicach Witebska i Połocka oraz wysłał 500-osobowy oddział do Bracławia.
W trakcie wojny z zakonem krzyżackim Ś. na czele niewielkiego oddziału pospolitego ruszenia sandomierskiego, chełmskiego i lubelskiego przybył pod koniec lipca 1520 do Prus. Celem jego działań miało być wsparcie hetmana w. kor. Mikołaja Firleja, a zwłaszcza dopilnowanie dyscypliny wojsk zaciężnych. We wrześniu t.r. objął naczelne dowództwo armii (po raz pierwszy poświadczony na tej funkcji 12 IX t.r.), odebrane oskarżanemu o nieudolność Firlejowi. Ze względu na skargi zaciężnych na rosnącą drożyznę zajął się zabezpieczeniem dostaw żywności i jej zakupem po umiarkowanych cenach, żądając od gdańszczan zapewnienia dowozu chleba, owsa i piwa; domagał się też odesłania do obozu żołnierzy, przebywających w Gdańsku bez zgody dowódców. Nasilił ostrzał obleganego przez Polaków Starego Miasta Brunsbergi (Braniewo), ale ze względu na zbyt mały kaliber dział nie uzyskał znaczących rezultatów; planował obniżenie poziomu wody w Pasłęce i przerzucenia przez nią mostów pontonowych dla przeprowadzenia szturmu oraz starał się o ściślejszą blokadę miasta, wzywając gdańszczan do odcięcia dowozu żywności przez Zalew Wiślany. Działania te zakończyły się niepowodzeniem, a Ś., dowiedziawszy się o koncentracji wielkiej armii zaciągniętej przez Zakon w Rzeszy, wycofał się pod koniec września z większością oddziałów spod Brunsbergi. Dn. 1 X był we Fromborku, który zaopatrzył w żołnierzy i artylerię, 2 X dotarł przez Elbląg (gdzie pozostawił część jazdy i piechoty pod dowództwem Zygmunta Stosza) do Malborka; nazajutrz wrócił do Fromborka, decydując się na całkowitą likwidację oblężenia Brunsbergi. Zadbał natomiast o zabezpieczenie zamków i miast warmińskich, m.in. wysyłając 5 X do Heilsbergu (Lidzbark) ok. 900 konnych, 6 dział i 36 hakownic. Na wiadomość o zagrożeniu Warmii przez zaciężnych krzyżackich, wspólnie ze star. malborskim Stanisławem Kościeleckim, skoncentrował wojska pod Elblągiem; 16 X wyruszył w kierunku zagrożonych terenów środkowej Warmii, 19 X dotarł do Guttstadt (Dobre Miasto), ale mimo szybkiego tempa marszu (30 km dziennie) nie zdołał wyprzedzić wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna. Wobec oblężenia przez Krzyżaków Heilsbergu zaczął zbierać siły w celu udzielenia miastu odsieczy lub zablokowania dalszego marszu Albrechta w kierunku Olsztyna. Na początku listopada wysłał z Elbląga trzystu pieszych do Heilsbergu, a po opanowaniu przez zaciężnych krzyżackich Guttstadt (15 XI) i Ornety (23 XI), na wezwanie administratora dóbr kapit. warmińskiej Mikołaja Kopernika, 27 XI podesłał mu stu pieszych dla wzmocnienia załogi Olsztyna. Sam pozostał na czele oddziału zaciężnych w Malborku, nie wykazując większej inicjatywy i nie uczestnicząc w grudniu w próbach akcji ofensywnych podejmowanych przez siły polskie. Wkrótce po 3 I 1521 spotkał się z królem w Brześciu Kujawskim, a już w poł. tego miesiąca z woli władcy przekazał naczelne dowództwo w Prusach rtm. Jakubowi Secygniowskiemu. Zapewne w lutym t.r. utracił star. sądeckie. Na początku kwietnia przebywał w Toruniu; 26 IV został mianowany kaszt. wiślickim. Mimo awansu jego relacje z królem nie były prawdopodobnie najlepsze (być może czuł się pokrzywdzony odsunięciem od dowodzenia w wojnie pruskiej); Ś. rozważał nawet podjęcie służby u króla Czech i Węgier Ludwika Jagiellończyka, ale ostatecznie zrezygnował z tych planów.
Latem 1521 przebywał Ś. w Krakowie w otoczeniu króla, a następnie udał się na sejm walny do Piotrkowa. Wszedł wówczas w skład trybunału, powołanego dla osądzenia rtm. Stanisława Radwankowskiego, który w czasie wojny pruskiej poddał nieprzyjacielowi Ornetę. Większą część r. 1522 spędził Ś. na Litwie. Dn. 15 II t.r. w Grodnie był jednym z arbitrów w sprawie o podział majątku Sapiehów, a następnie przebywał w Wilnie, gdzie 9 VIII król zapisał mu dług w wysokości 3 tys. kop gr i 2270 zł, należny Ś-emu z racji sfinansowania niektórych pocztów rotmistrzowskich; w dokumencie tym został po raz ostatni nazwany dowódcą wojsk zaciężnych na Litwie. Dn. 18 VIII, razem z marszałkiem wielkim kor. Stanisławem Chodeckim, został mianowany pomocnikiem woj. poznańskiego Mikołaja Lubrańskiego i woj. sandomierskiego Andrzeja Tęczyńskiego, wyznaczonych jednocześnie (wobec nieobecności władcy i choroby Firleja) na głównodowodzących zwołanego w Koronie pospolitego ruszenia przeciw Tatarom. T.r. został Ś. ponownie wymieniony jako dowódca oddziału obrony potocznej, ale w l.n., jak się wydaje, wycofał się całkowicie z działalności wojskowej. Na sejmie krakowskim 1523 r. złożył 10 III podpis pod aktem sukcesji mazowieckiej; był też na sejmie piotrkowskim 1524/5 r. W maju 1526 wspólnie z innymi senatorami podpisał w Gdańsku, skierowany do królowej Bony, memoriał w obronie Kościeleckiego, którego król Zygmunt (zapewne na prośbę królowej) pozbawił star. malborskiego, oddając je Hieronimowi Łaskiemu. W czerwcu t.r. świadkował na przywileju dla książąt pomorskich, na mocy którego król oddał im w lenno ziemię lęborsko-bytowską. Uczestniczył w obradach sejmu krakowskiego 1527 r., na którym 11 IV otrzymał star. grodowe lubelskie. Po zakończeniu obrad wziął udział 12 V jako pełnomocnik króla w rozmowach z przedstawicielami woj. mołdawskiego Piotra Raresza i wypracowaniu układu dotyczącego uregulowania sporów granicznych, ceł i handlu, uzupełniającego podpisany na sejmie traktat przyjaźni. Był jednym z komisarzy królewskich powołanych w maju 1528 do wyznaczenia granic między królewszczyznami Tuszów, Jaślany, Pławie i Wola Pławska a dobrami kaszt. zawichojskiego Stanisława Mieleckiego.
Po ojcu odziedziczył Ś. Krasne. W r. 1492 wziął w zastaw od Jana Iwaszka za 300 zł węgierskich część wsi Żdżanne (Dzdzane) w ziemi chełmskiej. Dzięki wymianie z Jakubem Ebermutem w r. 1504 znacząco powiększył swój majątek dziedziczny, uzyskując, w zamian za wójtostwo w Żulinie i dopłatę 600 grzywien, m. Piaski z kluczem (wsie Pogorzałystaw, Wola, Kębłów oraz zapewne Makarzowice i część Giełczewa) w woj. lubelskim, wójtostwo w królewskiej wsi Płonka w ziemi chełmskiej oraz części Dąbrowy i Zawady w woj. sandomierskim (dwie ostatnie majętności pozostały własnością Ebermuta). Prawdopodobnie w związku z tą transakcją Ebermut otrzymał zgodę na wykupienie Krasnego, ale do tego nie doszło, skoro 26 V 1505 dostał Ś. od króla przywilej na wójtostwo w tej wsi. Z czasem Ś. rozbudował pozyskany klucz, nabywając m.in. pobliskie Gardzienice oraz części wsi Mełgiew, Giełczew i Kozice, a także położone w pewnym oddaleniu części Oleśnik, Siedlisk, Chwalisławic (obecnie Fajsławice) i Starościc. Dla Piasków uzyskał w r. 1509 zwolnienie na dziesięć lat od podatków i na osiem lat od ceł oraz zgodę na dwa jarmarki, a w r. 1514 zwolnienie na dwanaście lat od podatków i przywilej na ustanowienie mostowego. Dn. 26 X 1524 zamienił z braćmi Jerzym i Andrzejem Jagodyńskimi wieś Michnowicze na Szczytyń i Niewierz w ziemi chełmskiej; w ziemi tej posiadał ponadto Żulin, Wolę Żulińską i Liszno.
Najważniejszą częścią majątku Ś-ego były liczne królewszczyzny, otrzymane za służbę od królów Aleksandra i Zygmunta. W r. 1502 dostał prawo wykupu wsi Stajne (obecnie część Rejowca Fabrycznego), położonej kilka kilometrów od Krasnego, a w r.n. prawo wykupu pobliskiej wsi Kanie oraz tenuty niepołomickiej w woj. krakowskim (do wykupu tej ostatniej nie doszło). Dn. 24 I 1504 uzyskał zgodę na wykupienie z rąk Zborowskich tenuty ropczyckiej w woj. sandomierskim, powtórzoną na sejmie 8 III t.r. i rozszerzoną na wieś Góra, stanowiącą w tym czasie osobną tenutę. W r. 1505 tytułował się już tenutariuszem ropczyckim, chociaż do czasu wypłacenia zapisanych na tenucie 2500 zł węgierskich majętność pozostawała nadal w użytkowaniu Zborowskich; dla pozyskanych dóbr ogłosił 10 IV 1511 (wspólnie z kaszt. sandomierskim Krzysztofem Szydłowieckim) ordynację sądową. W r. 1504 otrzymał również zgodę na wykup Płonki w ziemi chełmskiej, Podkamienia w ziemi lwowskiej i Bucniowa w ziemi halickiej (którą wykorzystał jedynie częściowo). We wrześniu 1505 dostał od króla Aleksandra kram na ul. Grodzkiej w Krakowie. W l.n. uzyskał tenuty: Bucniów (1511), Łoszniów i Kłusów (1513) w ziemi halickiej, prawo wykupu wójtostw w trzech wsiach tenuty ropczyckiej (1513), Skomorochy w ziemi bełskiej (1516), dwór na przedmieściach Piotrkowa, opustoszałe grunty w pobliżu Chełma (1521) i opustoszałą wieś Chojenice w ziemi chełmskiej (1522). W zastaw za niewypłacone przez wielkiego księcia 1100 kop gr lit. trzymał star. wysokodworskie w pow. trockim, które w r. 1522 oddał na rok w zastaw za 600 kop gr lit. namiestnikowi ejszyskiemu Andrzejowi Dowojnie, a w lutym 1525 odstąpił za sumę zastawną swemu siostrzeńcowi (zapewne nie będącemu jednak synem jego rodzonej siostry), Janowi Święcickiemu (zob.). W r. 1528 uzyskał Ś. prawo wykupu wsi Pilaszkowice oraz wójtostwa we wsi Kolechowice w woj. lubelskim. Oprócz nadań ziemskich otrzymał w r. 1503 na trzy lata prawo do stacji w Ropczycach (przedłużane na kolejne lata w r. 1505 i 1512, od r. 1514 dożywotnie), a w r. 1506 na osiem lat prawo do stacji w dobrach Zamech w ziemi przemyskiej. W 2. dziesięcioleciu XVI w. rozpoczął ze star. włodzimierskim Andrzejem Sanguszkowiczem proces o majątek Dolsk w pow. włodzimierskim jako spadek po babce; proces został rozstrzygnięty na niekorzyść rodziny Ś-ego dopiero po jego śmierci.
Ś. zazwyczaj dysponował gotówką, niekiedy jednak zapożyczał się na większe sumy (m.in. w r. 1517 pożyczył od kaszt. sandomierskiego Mikołaja Szydłowieckiego 3200 złp. pod zastaw Piasków z przyległościami i tenuty ropczyckiej), przeznaczane zwykle na przygotowanie wypraw wojennych; stąd niektóre jego długi były spłacane przez króla. Częściej jednak występował jako wierzyciel. Znaczne sumy pożyczył m.in. Hieronimowi Jarosławskiemu pod zastaw Leżajska, a także jego spadkobiercy Janowi Tarnowskiemu (2200 zł pod zastaw klucza rożnowskiego w r. 1521) oraz Gabrielowi Strzeżowskiemu (1500 zł pod zastaw m. Czudec z okolicznymi wsiami w r. 1524). Z cesji żony na sumę 1600 zł węgierskich i niesprecyzowanego bliżej zastawu trzymał część posiadłości Odrowążów (wsie: Breń, Olesno, Swarzów, Gruszów, Smogorzów, Jadowniki, Wietrzychowice i Szymanowice w pow. wiślickim); w r. 1527 ustąpił swoje prawa i zapisy do tych dóbr kaszt. bieckiemu Stanisławowi Odrowążowi w zamian za zapisane na nich dożywocie. Dominikanom chełmskim darował dom w Chełmie i folwark w pobliżu miasta. Dn. 26 XI 1529 spisał w Lublinie testament. Zmarł przed 8 XII 1529, kiedy testament wpisano do akt Metryki Kor. Został pochowany w podziemiach kościoła Dominikanów w Lublinie.
Od ok. r. 1512 był Ś. żonaty z Barbarą ze Sprowy (zm. przed 26 II 1527), córką kaszt. wiślickiego Eustachego Odrowąża, której 26 VII 1512 oprawił 1 tys. zł węgierskich posagu i tyleż wiana na połowie tenuty ropczyckiej. Nie pozostawił potomstwa, które dożyłoby wieku dorosłego; większość spadku po nim otrzymali potomkowie jego siostry Ewy: Mikołaj i Stanisław Staroscy oraz Małgorzata Trościna, Elżbieta Bielecka, Anna Piotrowska i Katarzyna Sienicka. Dwór na przedmieściu Piotrkowa, dobra ruchome oraz zapisy dłużne odziedziczył Święcicki, wyznaczony również na egzekutora testamentu Ś-ego.
Podkomendnym, a następnie nadw. błaznem Ś-ego był Stanisław Stańczyk, późniejszy błazen królewski.
Postać na obrazie „Bitwa pod Orszą”, olej z l. 1520— 34 nieznanego autora w Muz. Narod. w W., reprod. w: Herbst S., Walicki M., Obraz bitwy pod Orszą. Dokument historii sztuki i wojskowości XVI w., „Rozpr. Kom. Hist. Kult. i Sztuki” T. 1: 1949 ilustr. 6; — Dworzaczek; Herbarz szlachty ziemi łukowskiej na Lubelszczyźnie, Oprac. M. Woliński, Szczecin 2011 I 293; Kaczmarczyk, Catalogus diplomatum Univ. Crac.; Katalog dokumentów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wr. 1953 I; Katalog dokumentów miasta Lublina, jego jurydyk, cechów, kościołów i klasztorów 1317—1792, L. 1996; Niesiecki; Osady zaginione i o zmienionych nazwach historycznego województwa lubelskiego, W. 1986 IV 143—4; PSB (Hynek Stanisław, Sempoliński Wojciech, Stańczyk Stanisław); Paprocki; Słown. hist.-geogr. ziem pol., V cz. 1 s. 248—9, cz. 2 s. 142; Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego, W. 1983 III 176; Tomaszewicz J., Katalog dokumentów pergaminowych Muzeum Narodowego w Krakowie, Kr. 1992; Urzędnicy, III/1, IV/2—4, X; — Biskup M., Polskie listy dowódców Zygmunta I z Prus z okresu wojny z Zakonem Krzyżackim (1519—1521), w: Kultura średniowieczna i staropolska. Studia ofiarowane Aleksandrowi Gieysztorowi w pięćdziesięciolecie pracy naukowej, W. 1991 s. 505—6, 509; tenże, „Wojna pruska” czyli wojna Polski z Zakonem Krzyżackim z lat 1519—1521, Oświęcim 2014; Borzemski A., Siły zbrojne w wołoskiej wojnie Jana Olbrachta, „Arch. Tow. Nauk. we Lw.” T. 5: 1928 Dz. II z. 1 s. 9; Czarnecki W., Szlachta ziemi chełmskiej do połowy XVI wieku, Białystok 2012; Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego, W. 1985; Dziubiński A., Stosunki dyplomatyczne polsko-tureckie w latach 1500—1572 w kontekście międzynarodowym, Wr. 2005; Finkel L., Elekcja Zygmunta I. Sprawy dynastii jagiellońskiej i unii polsko-litewskiej, Kr. 1910; Herbst S., Kampania jesienna 1520 r. na Warmii i Powiślu, „Komun. Mazursko-Warmińskie” T. 56: 1957 nr 1 s. 4—10; tenże, Potrzeba historii czyli o polskim stylu życia, W. 1978 II; Kempa T., Dzieje rodu Ostrogskich, Tor. 2002 s. 30—1; Kolankowski L., Roty koronne na Rusi i Podolu 1492—1572 r., „Ziemia Czerwieńska” R. 1: 1935 s. 141, 144, 147—8; Kurtyka J., Latyfundium tęczyńskie. Dobra i właściciele (XIV—XVII wiek), Kr. 1999; Lesmaitis G., Wojsko zaciężne w Wielkim Księstwie Litewskim w końcu XV — drugiej połowie XVI wieku, W. 2013; Lubczyński M., Nieznane wykazy posłów sejmowych z lat 1507—1512, „Kwart. Hist.” T. 122: 2015 nr 3 s. 532; Łopatecki K., „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, Białystok 2012; Marciniak R., Sejm piotrkowski 26 XII 1524 — 23 II 1525 (Próba analizy problematyki obrad), „Czas. Prawno-Hist.” T. 26: 1974 z. 2 s. 212; Mazurkowicz J., Jurydyki lubelskie, Wr. 1956; Pietkiewicz K., Dwór litewski wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka (1492—1506), w: Lietuvos valstybe XII—XVIII a., Red. Z. Kiaupa i in., Vilnius 1997 s. 123; Plewczyński M., Naczelne dowództwo armii koronnej w latach 1501—1572, „Studia i Mater. do Hist. Wojsk.” T. 34: 1992 s. 45, 51—3, 57; tenże, W służbie polskiego króla. Z zagadnień struktury narodowościowej armii koronnej w latach 1500—1574, Siedlce 1995 s. 32, 148—9; tenże, Wojny i wojskowość polska w XVI wieku, Zabrze 2011 I; Rutkowski J., Skarbowość polska za Aleksandra Jagiellończyka, „Kwart. Hist.” T. 23: 1909 s. 66; Sierpiński S., Obraz miasta Lublina, W. 1839 s. 90; Sikora F., Dzieje podrzędztwa i starostwa niepołomickiego w średniowieczu, „Teki Krak.” T. 8: 1998 s. 144; Skibniewska J., Dwór królewski Aleksandra Jagiellończyka w latach 1501—1506, L. 2015 s. 43—4, 73, 174, 177, 219, 374, 519—20, 581—3, 592, 602, 609—10, 618, 624, 674, 719; Smołucha J., Papiestwo a Polska w latach 1484—1526. Kontakty dyplomatyczne na tle zagrożenia tureckiego, Kr. 1999; Sochacka A., Własność ziemska w województwie lubelskim w średniowieczu, L. 1987; Spieralski Z., Geneza i początki hetmaństwa w Polsce, „Studia i Mater. do Hist. Wojsk.” T. 5: 1960 s. 340—2; tenże, Kampania obertyńska 1531 roku, W. 1962; Tyszkiewicz J., Ostatnia wojna z Zakonem Krzyżackim 1519—1521, W. 2015; Wilska M., Błazen na dworze Jagiellonów, W. 1998; Zeissberg H., Johannes Łaski, Erzbischof von Gnesen (1510—1531) und sein Testament, „Sitzungsberichte der Philosophisch-Hist. Klasse der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften” T. 77: 1874 z. 1 s. 677; Żygulski Z., „Bitwa pod Orszą” — struktura obrazu, „Roczn. Hist. Sztuki” T. 12: 1981 s. 90; — Acta Tom., I—VI, VIII—IX; Akta Aleksandra; Akta grodz. i ziem., IV; Akty Litovsko-Russkago gosudarstva, Wyd. M. V. Dovnar-Zapol’skij, „Čtenija v Imperatorskim Obščestve Istorii i Drevnostej Rossijskich” 1899 z. 4 s. 155; Arch. Sanguszków, V; Corpus Iuris Pol., IV/1; Iura Masoviae terrestria, Oprac. J. Sawicki, W. 1973 II; Kod. m. Kr.; Lietuvos didžiojo kunigaikščio Aleksandro Jogailaičio dvaro sąskaitų knygos (1494—1504), Wyd. D. Antanavičius, R. Petrauskas, Vilnius 2007; Lietuvos Metrika, (1522—1529), Wyd. D. Antanavičius, A. Baliulis, Vilnius 2001; Listy i akta Piotra Myszkowskiego, Wyd. A. Lewicki, „Arch. Kom. Hist.” T. 8: 1898 nr 88; Materiały archiwalne wyjęte głównie z Metryki Litewskiej od 1348 do 1607 roku, Wyd. A. Prochaska, Lw. 1890; Matricularum summ., I—II; Plewczyński M., Materiały do zagadnienia liczebności i organizacji wojska polskiego w latach 1506—1572, „Studia i Mater. do Hist. Wojsk.” T. 31: 1989 s. 315—21, 323—4; Pomniki historii i literatury polskiej, Wyd. M. Wiszniewski, Kr. 1835 IV 115—17; Prawa, przywileje i statuta m. Kr.; Starowolski S., Wojownicy sarmaccy, Oprac. J. Starnawski, W. 1978 s. 192—3; Stryjkowski, Kronika pol., II 371, 379, 391; Szesnastowieczne epitalamia łacińskie w Polsce, Oprac. J. Niedźwiedź, Kr. 1999; Teki Pawińskiego, I; Vol. Const., I vol. 1; Zbiór dok. mpol., III nr 609; Zbiór dokumentów zakonu Paulinów w Polsce, Oprac. J. Zbudniewek, W. 2004 II; Źródła Dziej., X s. CXI—XVIII; — AGAD: Arch. Skarbu Kor., I, Rachunki Królewskie, nr 20 k. 22, nr 21 k. 154v—5, nr 23 k. 6, 9v, 10, 10v, 14, 18, 24v, 28v, 29v, 31v, 35v, 40v—1, 44v, 50—1v, 59v, 65v, 75v, 80v—1, nr 24 k. 1, nr 25 k. 15v—16, 29, 30—1v, 69, 72v, nr 30 k. 68, nr 31 k. 3, 26v, 34v, 36, 54, 58v, 60, nr 32 k. 7, 38, 42, 48, 54v, 57v, nr 34 k. 60v, 63, 65v, 71, 77, 86v, 97v, nr 36 k. 2, 20v—1, 28—8v, 45v—6, 57v, 60v, nr 40 k. 4v, 9—11, 37v—8v, nr 43 k. 44v, 46, 71v, nr 44 k. 25, nr 47 k. 48, nr 50 k. 31v, nr 51 k. 39v—40, 43, nr 53 k. 53v, Arch. Skarbu Kor., 85, Rejestry popisowe wojska kor., nr 6 k. 204, nr 9 k. 70—1v, Metryka Kor., t. 15 k. 3v, 21v, 39, 51, t. 23 k. 189—90, t. 26 k. 132—3, t. 30 k. 3, t. 37 k. 181v, t. 40 k. 723—4, t. 44 k. 68v—9; AP w L.: Księgi grodzkie lub. Zapisy, t. 1 k. 337v—8, 420v—1v, 430v, 595—602, 605, 610—19, t. 3 k. 92, 162—3, 196—6v, 266—74v, 284v—6, 354v, t. 4 k. 7v—8v, Księgi ziemskie lub. Zapisy, t. 6 k. 369, 406, 420, 435, 460, 558, t. 9 k. 405, t. 10 k. 21v, 244, 267, 440, 560v—1, 563v, 564—6, t. 12 k. 325—7, t. 13 k. 297v, 303, 306—6v, 317—18, t. 14 k. 30v, 33v, 47v—8v, 95, 112v, 167v—70, 207v—8, 212, 269v—70, 293, 321v—2; Arch. Narod. w Kr., Oddz. na Wawelu: Księgi grodzkie krak., t. 25 s. 24—5, 98, t. 29 s. 598—9, t. 33 s. 729—30, Księgi ziemskie krak., t. 154 s. 132—3, t. 155 s. 105—6; B. Czart.: rkp. 29 s. 112, rkp. 32 s. 294; Central’nyj deržavnyj istoryčnyj archiv Ukraїny we Lw.: F. 9 (księgi grodzkie lwow.) op. 1 spr. 7 s. 304—5, spr. 14 s. 29—35, 60—9, F. 12 (księgi ziemskie przeworskie) op. 1 spr. 4 s. 493—4, 554—5, F. 13 (księgi grodzkie przemyskie) op. 1 spr. 6 s. 249—50, spr. 14 s. 112, 228—9, 246—8, 256—62, 291—308, 313—15, 395—405, F. 15 (księgi grodzkie sanockie) op. 1 spr. 8 s. 694—8, 701—2, 704—5.
Mariusz Lubczyński